Czytaj to, co ukryte między wierszami.
Lista składników to najważniejszy element opakowania. To tutaj kończą się obietnice marketingowe, a zaczynają twarde fakty o jakości produktu. Dowiedz się, jak interpretować kolejność i nazewnictwo.
Zasada malejącej masy: Klucz do proporcji
Zrozumienie hierarchii składników pozwala natychmiast ocenić, czy dany produkt jest wart swojej ceny. Prawo obliguje producentów do wymieniania komponentów w określony sposób.
"Składniki wymieniane są w kolejności od tego, którego jest najwięcej, do tego, którego jest najmniej w procesie produkcji."
Pierwsze trzy pozycje
To one stanowią zazwyczaj ponad 80% zawartości opakowania. Jeśli na szczycie listy widzisz cukier lub utwardzone tłuszcze roślinne zamiast głównego składnika (np. owoców w dżemie), jakość produktu jest wątpliwa.
Ukryte podgrupy
Niektóre pozycje wymagają uszczegółowienia. Jeśli produkt zawiera "tłuszcze roślinne", producent musi określić ich rodzaj (np. rzepakowy, palmowy). To kopalnia wiedzy o profilu kwasów tłuszczowych.
Procentowa zawartość (QUID)
Gdy składnik jest podkreślony w nazwie lub na grafice (np. "jogurt truskawkowy"), producent ma obowiązek podać jego procentową zawartość w nawiasie przy liście składników. To pozwala zweryfikować realną obecność pożądanych elementów.
Dekodowanie technologii żywności
Nie każda złożona nazwa oznacza coś złego. Niektóre substancje pełnią funkcje technologiczne, które zapewniają stabilność i bezpieczeństwo mikrobiologiczne.
Pektyny
Naturalnie występujące w owocach związki, które żelują produkt. Często spotykane w przetworach owocowych – są całkowicie bezpieczne i wręcz pożądane jako błonnik rozpuszczalny.
Kwasek cytrynowy
Oznaczany jako E330. Pełni funkcję regulatora kwasowości i przeciwutleniacza. Zapobiega ciemnieniu owoców i hamuje rozwój niektórych mikroorganizmów.
Lecytyny
Najczęściej rzepakowe lub słonecznikowe (E322). Emulgatory, które pozwalają połączyć wodę z tłuszczem, np. w czekoladzie. Niezbędne dla aksamitnej tekstury.
Wyróżnienie alergenów: Dlaczego to istotne?
Zgodnie z unijnym rozporządzeniem, składniki mogące powodować alergie lub reakcje nietolerancji muszą być wyraźnie wyróżnione za pomocą czcionki, stylu lub koloru tła.
-
Zboża zawierające gluten Pszenica, żyto, jęczmień, owies oraz produkty pochodne.
-
Orzechy i nasiona Orzeszki ziemne, migdały, orzechy włoskie, sezam, soja i gorczyca.
-
Produkty odzwierzęce Mleko (w tym laktoza), jaja, ryby oraz skorupiaki.
Śladowe ilości
Informacja "Może zawierać..." nie jest częścią listy składników, lecz dobrowolnym ostrzeżeniem producenta o możliwym zanieczyszczeniu krzyżowym na linii produkcyjnej.
Analiza składu w praktyce
Zasada 5 składników
Często sugeruje się, że produkty o liście krótszej niż pięć pozycji są mniej przetworzone. Choć to uproszczenie, warto dążyć do minimalizmu w składzie, unikając zbędnych wypełniaczy.
Nazwy zamienne
Woda w produktach mięsnych i rybnych
Jeśli do produktu mięsnego (np. szynki) lub rybnego (np. fileta) dodano więcej niż 5% wody w stosunku do masy gotowego wyrobu, producent musi zamieścić informację "z dodaną wodą" bezpośrednio przy nazwie produktu.
Na co zwracać uwagę?
- Brak białka sojowego jako taniego wypełniacza
- Brak karagenu i fosforanów wiążących wodę
- Wysoka zawartość mięsa (powyżej 90%)
Pamiętaj, że lista składników to narzędzie transparentności. Umiejętność jej czytania pozwala na świadome wybory, które przekładają się na jakość codziennego odżywiania bez konieczności bycia technologiem żywności.
Wszystko zaczyna się od
pierwszego słowa na etykiecie.
Pobierz nasz skrócony przewodnik po najczęstszych pułapkach w listach składników i miej go zawsze pod ręką podczas zakupów.
Etykiety - Analiza Składu